آقا محمد علي كرمانشاهي
48
مقامع الفضل
شوهر از مجتهد حىّ ، يا از كسى كه از أو شنيده ونزد أو عادل است ياد گيرد وبه زن تعليم كند ، هرگاه زن اعتماد واعتقاد به خوبى وراستگوئى أو داشته باشد ، يا آنكه زن را مجبور سازد كه خودش ياد گيرد از مجتهد يا بواسطهء عادله با حياط مجتهد ، ودر صورت تعذّر بايد كه تحقيق مسأله واختلافات را در آن ؛ از هر كس كه اعتماد بر أو داشته باشد نمايد ، وأحوط آن اختلافات را بگيرد وعمل به طريق خاطر جمع نمايد . ومع ذلك بايد در سعى باشد كه خود را به مجتهد يا واسطهء عادله رساند . سؤال س [ 60 ] : به جهت عدم تحفّظ زنان از نامحرم ، وعدم احتراز از نجاسات ، وترك واجبات ديگر كه به موعظه فايده نكند ، مىتوان ايشان را چوب زد يا نه ؟ وحدّ ضرب ايشان را بفرمايند ؟ جواب : هرگاه شوهر معروف ومنكر را بشناسد ، به زن امر معروف ونهى از منكر نمايد ، به آداب وشروطى كه در كتب فقه مسطور است . وحدّى از براي ضرب ايشان نيست ، لكن بايد به حدّ كشتن وزخم كردن نرسد ، ومنظورش در آن محض رضاى جناب أقدس الهى وأطاعت خدا باشد ، نه تشفّى وفرو نشستن غيظ وخواهش نفساني ، وبايد به دل از أو مكدّر شود وبه زبان موعظه كند واز عذاب خدا بترساند ، واگر فايده نكند ، رو را بر أو ترش كند وتهديد كند ، واگر فايده نكند ؛ مىتواند كه أو را بزند - به تدريج - به حدّى كه فايده ببخشد ، به شرايط مقرّره در فقه « 1 » . سؤال سا [ 61 ] : هرگاه در نماز ؛ شخصي بر مصلّى سلام كند وبگذرد ومصلّى از خوف سهو ونسيان در نماز جواب نگويد ، معاقب هست يا نه ؟ جواب : مستحقّ عقاب مىشود ، بايد كه جواب را فورا در نماز بگويد ،
--> ( 1 ) حدائق الناضرة : 24 / 615 - 619 .